Tin tức
DANH MỤC MÁY BƠM
Tin tức
Bơm chìm cắt rác sử dụng hệ thống dao cắt tích hợp...
ĐỐI TÁC - quảng cáo
Tin tức
Rất nhiều nhân viên O&M hoặc kỹ sư lựa chọn bơm nước thải mà không để ý đến loại nước thải thực tế. Khi nước chứa chất xơ, vải hoặc rác lớn, bơm thường sẽ bị (ngẹt) trong vòng vài tuần. Giải pháp là dùng bơm chìm cắt rác; nhưng hệ thống dao cắt hoạt động như thế nào, và khi nào thực sự bắt buộc phải dùng?
Bơm chìm cắt rác sử dụng hệ thống dao cắt tích hợp (còn gọi là máy cắt hoặc bộ cắt xoay) để xơ sợi, giấy và các chất rắn khác thành những mảnh nhỏ trước khi hút nước. Bắt buộc dùng khi nước thải chứa chất xơ dệt, giấy, vải cũ, lá, hạt nước từ chợ hoặc nhà máy xử lý mà bơm thường không thể xử lý được.
Bơm chìm cắt rác (máy bơm chìm nước thải cắt rác hay còn gọi là bơm thả chìm với hệ thống cắt) là dòng máy bơm chuyên biệt để xử lý nước thải chứa những chất rắn dài, dẻo hoặc khó phân hủy.
Khác với bơm nước thải thường (bơm ly tâm trục ngang hoặc bơm chìm nhỏ), bơm cắt rác có thêm một bộ cắt cơ khí tích hợp trước mục hút. Bộ cắt này sẽ xử lý các chất xơ dài, giảm kích thước các hạt rắn trước khi nước vào bộ phận bơm chính, giúp tránh tình trạng bị nghẹt.
Bơm cắt rác được sử dụng rộng rãi ở:
- Nhà máy dệt nhuộm, sợi
- Nhà máy giấy
- Các trạm xử lý nước thải công cộng
- Hệ thống thoát nước chợ, bệnh viện, nhà hàng
- Trạm bơm hầm vệ sinh công cộng
Để hiểu tại sao bơm cắt rác lại hiệu quả hơn với nước thải chứa rác, cần nắm rõ cơ chế hoạt động của dao cắt.
Hệ thống dao cắt trong bơm chìm nước thải cắt rác gồm những thành phần chính:
- Máy cắt (cutter) hoặc bộ cắt xoay: là phần quay liên tục, thường có 2 hoặc 4 lưỡi dao sắc. Bộ cắt này gắn liền với trục quay của bơm, nên khi bơm hoạt động, dao sẽ tự động quay.
- Lưỡi dao cắt (cutting blade): thường được làm bằng thép không gỉ hoặc thép cứng (độ cứng tùy theo hãng sản xuất, phổ biến là HRC. Lưỡi dao này được thiết kế để bóp, xé hoặc cắt các sợi, giấy, vải thành những mảnh nhỏ.
- Buồng cắt (cutting chamber): vùng không gian xung quanh dao cắt, nơi các chất rắn dài được giữ bởi áp lực nước và lưỡi dao, giúp quá trình cắt hiệu quả.
- Vòi hút chính: sau khi được cắt nhỏ, nước thải và các hạt đã cắt sẽ được bơm lên qua vòi hút bình thường.
Quy trình hoạt động của bơm cắt rác diễn ra như sau:
- Nước vào buồng cắt: Nước thải chứa rác từ hầm bơm chảy vào phía trước của bộ cắt.
- Dao cắt quay: Khi motor bơm chạy (thường ở tốc độ 1.500-3.000 vòng/phút tùy loại), trục quay cùng với máy cắt cũng quay. Lưỡi dao sẽ tiếp xúc với các sợi, vải, giấy và các chất dài khác.
- Cắt và xé: Lưỡi dao không chỉ cắt mà còn 201C; xé 201D; các sợi, giảm chiều dài chúng từ 20 cm xuống còn 2 cm hoặc nhỏ hơn.
- Nước cùng với chất đã cắt đi vào bơm chính: Sau khi được xử lý, nước và các hạt đã nhỏ đi qua dinh tính trục quay và bộ phận bơm ly tâm chính, sau đó được bơm lên cột áp cao cần thiết.
- Nhờ vậy, các chất xơ dài không bao giờ có cơ hội cuộn xung quanh trục quay (là nguyên nhân chính gây 201C, chết bơm 201D, và hiệu suất của bơm được duy trì.
Khả năng cắt của bơm không chỉ phụ thuộc vào độ cứng của lưỡi dao mà còn vào:
- Số lưỡi dao: bơm cắt 1 lưỡi (hiếm) vs 2 lưỡi (phổ biến) vs 4 lưỡi (hiệu quả hơn với xơ dài). Càng nhiều lưỡi, tần suất cắt càng cao.
- Độ sắc của lưỡi: cần được bảo trì định kỳ. Lưỡi dao cũ mòn sẽ không cắt mà chỉ 201C, kéo 201D; các sợi, gây tăng công suất tiêu thụ và giảm hiệu quả.
- Khe hở (clearance) giữa dao và buồng cắt: nếu quá lớn, nước có thể chạy qua mà không cắt được; quá nhỏ có thể gây ma sát cao và quay chậm.
- Tốc độ quay của motor: bơm cắt rác thường dùng motor 2 cực (3.000 vòng/phút) hoặc 4 cực (1.500 vòng/phút). Tốc độ cao 2192; cắt nhanh nhưng công suất cao; tốc độ thấp; tiết kiệm điện nhưng có thể không cắt kịp.
Đây là câu hỏi then chốt. Không phải mọi loại nước thải đều cần bơm cắt rác. Dưới đây là các trường hợp bắt buộc cần dùng:
- Nước thải từ các ngành dệt nhuộm, vải sợi
- Ngành dệt nhuộm phát sinh nước thải chứa lượng lớn sợi vải, xơ coco, sợi tổng hợp và các chất phụ gia dệt. Những sợi này có độ dài từ 2- 50 cm, rất dễ cuộn vào trục quay của bơm thường.
- Nếu dùng bơm nước thải thường: trong 1-3 tháng, bơm sẽ bị 201C; chết 201D; vì xơ vải cuộn chặt xung quanh trục, khiến motor quay không nổi. Phải tháo bơm ra cắt xơ thủ công, mất thời gian và chi phí bảo trì cao.
Nếu dùng bơm cắt rác: xơ vải được cắt nhỏ ngay từ đầu, bơm hoạt động liên tục 24/7 mà không bị ngẹt.
Nhà máy giấy, nhà máy xử lý bã mía, chợ, nhà hàng, bệnh viện đều phát sinh nước thải chứa:
- Giấy, bìa các tông (từ khay đựng hàng, hộp)
- Bã thực phẩm (vỏ quả, lá rau, sợi gân thịt)
- Lá cây, cỏ
- Vải lau từ vệ sinh
- Những vật này không chỉ dài mà còn dẻo, rất khó xử lý bằng bơm thường. Bơm cắt rác sẽ cắt nhỏ tất cả trước khi bơm lên.
- Nước thải 201C chết bơm 201D khi bơm thường không chạy nổi
- Nước có màu mờ, chứa xơ trắng hoặc vàng (xơ vải, xơ coco)
- Khi để yên, nước sẽ tách lớp xơ nổi trên mặt
- Bơm chạy được 4 tuần rồi quay chậm dần (dấu hiệu xơ đang cuộn)
- Motor phát nóng hoặc ngắt quá dòa liên tục (vì chuyển động quá nặng)
- Nếu gặp các dấu hiệu này, bơm thường sẽ chết, phải thay bằng bơm cắt rác.
Máy bơm cắt rác được lựa chọn phổ biến ở những ứng dụng này:
- Nhà máy dệt nhuộm: xử lý nước thải dệt nhuộm chứa xơ vải, hóa chất nhuộm. Công suất bơm thường từ 2,2-7,5 kW, lưu lượng 10-80 m³/h, cột áp 10-20 mét, tùy quy mô nhà máy.
- Nhà máy giấy: xử lý nước thải từ quá trình sản xuất giấy, chứa bã giấy, bã bột nước. Bơm cắt rác giúp giảm chi phí bảo trì so với bơm thường.
- Trạm xử lý nước thải công cộng (WWTP): trước khi nước vào bồn lắng, cần loại bỏ các chất dài dẻo (sợi linen, giấy vệ sinh). Bơm cắt rác được dùng làm bơm cấp nước từ hầm tiền xử lý.
- Chợ, bệnh viện, nhà hàng: để bơm nước thải từ bồn rửa bát, bồn vệ sinh công cộng. Nước từ những nơi này chứa lượng giấy vệ sinh, lá rau, bã thịt, nên bơm cắt rác là lựa chọn tối ưu.
- Hệ thống thoát nước lỗ hút công cộng: một số khu vực có tỷ lệ rác, giấy cao, bơm cắt rác sẽ kéo dài tuổi thọ của toàn hệ thống.
|
Tiêu chí |
Bơm nước thải thường |
Bơm chìm cắt rác |
|
Giá thành |
Rẻ hơn 20-30% |
Đắt hơn |
|
Nước thải chứa xơ dài |
Bị ngẹt trong 1-6 tháng |
Hoạt động liên tục |
|
Nước thải sạch/ít rác |
Rất tốt |
Cũng tốt (hơi phí chi phí) |
|
Bảo trì |
Tần suất cao (cắt xơ thủ công) |
Tần suất thấp (kiểm tra dao) |
|
Tuổi thọ |
5-7 năm (nếu dùng nhầm loại nước) |
7-10 năm |
Kết luận: Nếu nước thải chứa xơ dài hoặc rác; bơm cắt rác rẻ hơn về tổng chi phí vận hành dù giá mua ban đầu cao hơn.
Để bơm cắt rác hoạt động tốt và có tuổi thọ lâu dài, cần chú ý một số điểm:
Lắp đặt (hầm bơm):
- Hầm bơm cần có đủ không gian để bơm thả chìm được nằm ổn định và không bị xiên. Nước phải toàn chìm bơm (ít nhất 0,5 m so với mặt nước thấp nhất).
- Bơm cắt rác nên lắp thẳng đứng, không lắp ngang hoặc xiên, vì dao cắt cần hoạt động với trọng lực đúng hướng.
- Khe hủy ba thông (inlet screen) cần được lắp để loại bỏ những mảnh rác quá to trước khi vào bộ cắt. Mục đích: bảo vệ dao cắt khỏi bị hư hỏng bởi những vật cứng (sắt, gỗ cứng) mà dao cắt không thể xử lý.
- Vòi xả phải có van cột áp (check valve) để tránh nước chảy ngược khi bơm dừng.
Bảo trì định kỳ:
- Kiểm tra dao cắt 1 lần/tháng (đặc biệt nếu cắt 24/7): mỏ dao dao trở nên tù (không sắc), hiệu suất cắt giảm, công suất tiêu thụ tăng.
- Làm sạch buồng cắt: nếu có những mảnh nhỏ bám lại hoặc bãi lún tạo thành trong buồng, cần rửa sạch để tránh ma sát.
- Kiểm tra độ hở (clearance): sau vài năm dùng, khe hở giữa lưỡi dao và buồng có thể thay đổi do mòn. Nếu quá lớn, hiệu suất cắt giảm.
- Thay thế dao cắt: thường 2-3 năm cần thay dao (tùy cấp độ xơ dài mà nước thải chứa). Giá dao thay thế thường 5-15% giá bơm.
- Kiểm tra motor: nếu motor phát nóng bất thường hoặc có tiếng kêu, có thể bánh đai hoặc ổ bi bị mòn, cần kiểm tra kỹ.
Câu 1: Dao cắt có bị làm cứng và kém hiệu quả theo thời gian không?
Có. Lưỡi dao cắt sẽ tù dần theo thời gian do ma sát với các xơ, giấy cứng. Bơm cắt rác sẽ tiêu thụ nhiều điện năng hơn khi dao cũ (do phải cắt lâu hơn để xử lý cùng lượng xơ). Khuyến cáo kiểm tra dao mỗi tháng nếu dùng 24/7, và thay dao khi thấy hiệu suất giảm (thường 2-3 năm). Giá thay dao thường 2-5 triệu đồng (tùy hãng), rẻ hơn thay cả bơm mới.
Câu 2: Có thể thay thế bơm cắt rác bằng bơm nước thải thường để tiết kiệm giá rồi bảo trì thường xuyên không?
Không nên. Mỗi lần bơm bị ngẹt rác, bạn phải tắt bơm, tháo bơm ra (~1 người-giờ hoặc thuê công nhân) và cắt xơ bằng dao/kéo thủ công (1-2 giờ). Tính chi phí: mỗi lần bảo trì ~300-500k đồng. Nếu phải làm 3 lần/năm, tổng chi phí bảo trì = 1 triệu/năm. So với mua bơm cắt rác chênh lệch giá chỉ ~2 triệu đồng, bơm cắt rác sẽ lợi hơn sau 2 năm. Kỹ sư khôn ngoan sẽ chọn bơm cắt rác từ đầu.
Câu 3: Bơm cắt rác có hạn chế gì so với bơm thường?
Có một số hạn chế nhỏ: (1) Công suất tiêu thụ cao hơn do phải cắt xơ (~10-20%); (2) Không tối ưu cho nước sạch; (3) Giá mua cao hơn 20-30%; (4) Cần không gian hầm bơm lớn hơn. Tuy nhiên, nếu nước thải chắc chắn chứa xơ dài, những hạn chế này hoàn toàn có thể chấp nhận.
Câu 4: Công suất bơm cắt rác bao nhiêu là đủ cho nhà máy dệt 20 tấn/ngày?
Tùy vào lưu lượng nước thải (20 tấn = ~20 m³; nếu chu kỳ cấp 8 giờ, lưu lượng = 2,5 m³/h = ~42 L/s) và cột áp cần thiết (5-15 mét). Khuyến cáo chọn bơm cắt rác công suất 2,2-13;3 kW, lưu lượng 50-60 m³/h, cột áp 15 mét (ví dụ: Ebara DVS 2,2 kW 1 pha hoặc Tsurumi 3 kW 3 pha) để có dư địa phòng. Tham khảo datasheet của nhà sản xuất hoặc liên hệ kỹ sư để tính chính xác.
Câu 5: Bảo hành và tuổi thọ dao cắt là bao lâu?
Bảo hành thường 12 tháng hoặc 500 giờ chạy (tuỳ nhà sản xuất). Tuổi thọ dao cắt trong điều kiện sử dụng bình thường (8-12 giờ/ngày): 2-3 năm; nếu dùng 24/7: 1-2 năm. Một bộ dao cắt mới thường giá 3-8 triệu đồng (tùy hãng), dễ lắp đặt.
Câu 6: Có nên chọn bơm cắt rác 1 pha hay 3 pha cho nhà máy nhỏ?
1 pha dùng điện nhà (220 V), dễ lắp, công suất đến ~2,2 kW, thích hợp cho nhà máy nhỏ, chợ, bệnh viện. 3 pha dùng điện công nghiệp (380 V), công suất 1,5 kW-15+ kW, hiệu suất cao hơn, thích hợp cho nhà máy lớn, 24/7. Nếu đã có điện 3 pha, chọn 3 pha sẽ rẻ hơn về tổng chi phí vận hành.
Xem thêm >>> bom chim Tsurumi | bom chim Maro
ĐỐI TÁC - quảng cáo
Địa chỉ: 1129/3 Lạc Long Quân, Phường Bảy Hiền, TP.HCM
Điện thoại: 0901.456.011
Email: thao.pda.tht@gmail.com
Gọi Ngay
Chat Ngay
